روزنامه گاردین گزارش داده که دادگاهی در بریتانیا به اتهام یک ایرانی رسیدگی می کند که متهم است در مدت هفت سال کتابهای تاریخی را قرض گرفته و صفحاتی از آنها را جدا کرده است.
گاردین در گزارش مفصلی می نویسد که یک ایرانی ثروتمند به نام فرهاد حکیم زاده به بیش از ۱۵۰ کتاب و اثر تاریخی و بسیار پرقیمت مربوط به قرنهای شانزدهم میلادی به بعد را که در کتابخانه ملی بریتانیا در لندن نگهداری میشده، از کتابها جدا کرده است.
به نوشته گاردین، این ایرانی دانشگاهی خساراتی وارد آورده که به هیچ وجه قابل جبران نیست. صدمات وارد شده با چشم غیر حرفه ای قابل تشخیص نیست و در لابلای اوراقی قرار دارد که با دست صحافی شده اند و حدیث سفرهای اروپاییان به ایران، بین النهرین و امپراطوری مغول است.
به نوشته گاردین، پژوهشگران ارشد کتابخانه حیران مانده اند که چرا فرهاد حکیمزاده، تحصیل کرده دانشگاه هاروارد، ناشر و متفکر با یک چاقوی جراحی به جان 150 کتابی افتاده است که قرن هاست در مجموعه ملی محفوظ بوده اند.
گاردین می نویسد: خسارت مالی که او در طی هفت سال به بار آورده است چیزی حول و حوش چهارصدهزار پوند است اما دکتر کریستین جنسن، مسئول بخش مجموعه چاپی کتابخانه می گوید به هیچ عنوان نمی توان قیمتی روی کتابها و نقشه هایی که او نابود کرده گذاشت.
در ادامه مقاله گاردین آمده حکیم زاده 60 ساله، امروز (21 نوامبر) در دادگاهی در لندن برای توضیح در این مورد حاضر میشود و ممکن است با مجازات زندان روبرو شود. فرهاد حکیمزاده بعد از سقوط شاه، ایران را ترک کرد و دارای پاسپورت آمریکایی است. او به 14 فقره جرم از سال 1998 اعتراف کرده که شامل برداشتن نقشه های قدیمی و صفحاتی از ده کتاب در کتابخانه ملی بریتانیا و چهار کتاب دیگر در کتابخانه بودلین در شهر آکسفورد است.
لینک خبر:
http://www.guardian.co.uk/books/2008/nov/21/british-library-sues-iranian-academic
گاردین می نویسد وقتی پلیس در ماه ژوییه گذشته خانه او را در محله نایتس بریج لندن جستجو کرد، چندین نقشه، صفحه و تصویر گمشده را پیدا کرد که در لابلای نسخه های کم ارزشتر کتابهایی که متعلق به خودش است، چسبانده بود.
به نوشته گاردین، پژهشگران کتابخانه در ماه ژوئن 2006، بعد از آنکه یک کتابخوان دیگر به آنها خبر داد که صفحاتی از یکی از کتابها کنده شده است، به کاراگاه تبدیل شدند. تحقیقات دقیق کارشناسان، صحت این حرف این کتابخوان را ثابت کرد و بعد عملیات وسیعی درباره آنکه چه کسی مرتکب این کار شده و اینکه چه کتابهای دیگری هم به همین سرنوشت دچار شده اند، آغاز شد.
گاردین می نویسد که کارشناسان با استفاده از سیستم بایگانی الکترونیک تمام کسانی را که این کتاب را قرض گرفته بودند پیدا کردند و بعد آثار دیگری را هم که همین افراد از کتابخانه بیرون آورده بودند مورد تحقیق قرار دادند. آنها متوجه شدند بخش هایی از کتابها که همان دوره را به تفصیل شرح می دهد و درباره روابط اروپاییان با منطقه ای است که سوریه امروزی تا بنگلادش را در بر می گیرد نیز از کتابهای دیگر جدا شده است. ارزش بعضی از صفحات
به 32000 پوند می رسد.
آنها متوجه شدند که حکیمزاده 842 کتاب قرض گرفته و به دست کم 150 کتاب خساراتی وارد شده است. بعضی از صفحات پیدا شدند اما بسیاری از آنها برای همیشه گم شده اند.
ساندرا لاویل خبرنگار گاردین می نویسد، کتابخانه نامه ای به حکیم زاده نوشت که در آن زمان رئیس بنیاد میراث ایران در لندن بود. او این بنیاد را از سال 1995 برای حفظ و ترویج فرهنگ ایرانی تاسیس کرده بود. او در جواب نوشت که اطلاعی درباره خسارات وارده به کتابها ندارد. به همین علت کتابخانه ملی تصمیم گرفت به پلیس مراجعه کند و داستان تحقیقات خود را شرح دهد.
گاردین به نقل از کریستین جنسن می نویسد:" حکیم زاده نمونه بارزی از خوانندگان کتابهای ماست. او اطلاعات عمیقی در این زمینه دارد و از نظر من این جرمش را سنگین تر می کند چون او اهمیت چیزی را که نابود کرد می دانست. او در پوشش یک محقق و با هدف دزدی آثار تاریخی، از اعتماد ما سوء استفاده کرد."
خبر در فارس نیوز:
http://www.farsnews.net/newstext.php?nn=8709010149
خبر در بی بی سی:
http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2008/11/081121_sh_defaced_books.shtml
روز گذشته در مراسمی با حضور دکتر لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی، از 5500 کتاب چاپ سنگی بر روی وب سایت کتابخانه مجلس شورای اسلامی رونمایی شد.
به گزارش خبرنگار «تابناك»، در این برنامه اینترنتی کاربران میتوانند تصویر کامل بیش دو میلیون صفحه از آثار چاپ سنگی را مطالعه کرده و در صورت تمایل به صورت صفحه به صفحه دانلود کرده یا نسخه چاپی دریافت کنند.
امروزه اهمیت نسخههای چاپ سنگی کمتر از خطی نیست، زیرا از بسیاری از این آثار در کتابخانهها اثری باقی نمانده و این فرصت برای پژوهشگران بسیار گرانبهاست.
در این مراسم، آقای لاریجانی با تشکر از فعالیت اعضای کتابخانه برای ارایه این برنامه تازه، از فعالیت برای اختصاص زمین در سمت جنوبی بهارستان به ساختمان کتاب سخن گفت.
در این مراسم، کتابخانه تخصصی انقلاب اسلامی نیز با حضور آقای لاریجانی افتتاح شد. این کتابخانه که هماکنون با بیش از دو هزار کتاب به راه افتاده، در آینده نزدیک به یک کتابخانه تخصصی ویژه برای پژوهشگران در خواهد آمد.
در مراسم روز گذشته همچنین رئیس کتابخانه اعلام کرد که در دو ماه گذشته نزدیک به دو هزار نسخه از نسخ خطی کتابخانه اسکن شده و قرار است تا بهار آینده تمامی نسخههای خطی کتابخانه اسکن شود. دقت این اسکنها سیصد دیپی آی و به صورت تمام رنگی است.
خبرگزاری فارس: كتابخانه ملی جمهوری اسلامی طی مذاكراتی نفیسترین نسخه خطی قرآن كریم را كه مربوط به دوره فتحعلی شاه قاجار است از مالك آن خریداری كرد.
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری فارس، این نسخه از قرآن مجید به خط زینالعابدین قزوینی، بزرگترین نسخنویس تاریخ است. اگر چه زینالعابدین قزوینی قرآنهای زیادی كتابت نكرده ولی همین قرآن نشاندهنده تبحر وی در به كارگیری تكنیكهای هنری است.
35 هنرمند مختلف كار تذهیب و نگارگری را روی این قرآن انجام دادهاند.
مالك این قرآن ادیب برومند، شاعر و عضو جبهه ملی ایران است. وی از آبان سال 1328 كه جبهه ملی ایران به رهبری محمد مصدق شكل گرفت از هـواداران نهضت ملی ایران شد و با سرودن اشعار میهنی و سیاسی به انتقاد از نفوذ سیاسی انگلیس و تحریكات شوروی سابق پرداخت.
كاتب این نسخه نفیس زینالعابدین قزوینی است. وی از استادان مسلّم خط نسخ و كاتب مخصوص فتحعلی شاه بوده كه به هنگام اقامت این پادشاه در شیراز به حضور وی رفت و مورد عنایت وی قرار گرفت. وی همچنین از این شاه قاجار لقب «معجزه نگار» گرفت.
به گزارش فارس، كتابخانه ملی پیش از این نسخه نفیس دیگری از قرآن كریم را كه مربوط به دوران صفوی بود به قیمت 25 میلیون تومان خریده بود.
فتحالله كشاورز، مدیر بخش نسخ خطی كتابخانه ملی پیش از این درباره گرانترین نسخه خطی خریداری شده در سال 86 به خبرنگار فارس گفته بود: گرانترین نسخه «كلیات جامی» بود كه كتابخانه ملی حدود 35 میلیون تومان بابت آن پرداخت كرد.
به گفته وی، دستخط این اثر منسوب به خود جامی است و اگر این نسخه دستخط خود جامی هم نباشد نسخهای است كه مربوط به دوران حیات جامی است.
كتابخانه ملی تا اویل زمستان سال 84 تنها 32 هزار نسخه خطی در مخزن خود داشت. ولی به گفته علیاكبر اشعری، رئیس این كتابخانه تعداد آثار خطی در این مركز از مرز 50 هزار نسخه فراتر رفته است.
توضیح: کاربرد اصطلاح نفیس ترین غلط است چون نفاست نسخه خطی تعریف خاص خود را دارد، و بیشتر اصطلاحی ژورنالیستی است. و نیز شنیده ها حاکی از آن است که نسخه رقمی بالغ بر ۶۰۰میلیون تومان خریداری شده است.
خبرگزاری دولتی "ایرنا": رییس سازمان كتابخانه و اسناد ملی ایران سرانه كتابخوانی در كشور را دو دقیقه در شبانه روز اعلام كرد. علی اكبر اشعری این را هم گفته بود که: چنین سرانهای برای ملتی كه بیش از ۸۵درصد جمعیت آن با سواد هستند،بسیار تاسف بار است.
منصور واعظی دبیر کل نهاد کتابخانههای عمومی این مشکل را از شاخصهای نهادهایی چون سازمان ملل و یونسکو می داند(!) و می گوید:بر اساس این شاخصها خواندن دعا جزو آمار مطالعه به حساب نمیآید در صورتی که در کشوری چون ایران، خواندن دعا بسیار زیاد است و دعا تاثیر بسیار عمیقی بر افراد دارد. وزیر ارشاد نیز با اتهام خواندن چنین آمارهایی می گوید: كسانی كه مردم ایران را متهم میكنند كه اهل كتابخوانی نیستند به نمایشگاه بینالمللی تهران بیایند تا غلط بودن فرضیات پیشین خود را به چشم خویش بینند.
باتوجه به اظهارات فوق که در واقع هرساله جزو مباحث ژورنالیستی گروهها و شخصیتها و مسئولان محترم است این نکته در ذهن هر کسی که این مباحث را میشنود مطرح میشود که این آمار چگونه و تحت چه فرایندی تهیه و این چنین خوراک رسانه ها میشود؟؟ آیا آمار ارائه شده واقعاً حاصل کار آماری است؟ شاخص ها کدامند؟ تحت کدام شرایط آمارها اخذ گردیده اند؟ جامعه آماری چه شرایطی را دارا بوده است؟ همه این سوال ها یک چیز را اشاره میکند و آن اینکه باوجود کاهش سرانه مطالعه در ایران این آمارها به هیچ وجه قابل اعتنا نیستند تا زمانی که پارامترهای فوق کامل و دقیق تعریف نشده و به عوامل خاص جامعه ایران توجه نشده نمیتوان هیچ آمار صحیحی ارائا داد. بنابراین نگارنده فقط به چند مطلب اشاره میکند تا بیان مساله شروعی در حل مساله باشد.
چرا سرانه مطالعه در ایران پایین است؟
دلایل متفاوت و متنوع است که هرکدام بسط و بحث خود را لازم دارد.که ما فقط به آنها اشاره میکنیم.
۱-غلبه فرهنگ روایی و شفاهی بر فرهنگ مکتوب ایرانیان
۲-عدم نیاز به مطالعه در نزد ما
۳- رواج مدرک گرایی به جای دانش گرایی
۴- گرانی کتاب
۵- در دسترس نبودن کتاب
۶-عدم دسترسی به کتابخانه های فعال، پویا و دارای منابع خوب و معتبر
۷-شبکه توزیع ناکارآمد
۸- عدم اطلاع رسانی در حوزه کتاب
۹- سانسور
و....